Hoe herken je iemand met een negatief zelfbeeld?

Het is natuurlijk niet op het eerste gezicht aan iemand te zien of hij/zij een negatief zelfbeeld heeft, maar als je goed op let zal je al snel een aantal gedragingen opvallen. Mensen met een negatief zelfbeeld reageren anders op bepaalde situaties dan mensen die een betere grip hebben op hun eigen kunnen. Hieronder heb ik een klein lijstje van gedragingen zoals ik die meemaak en velen met mij. Het is voor ieder individu natuurlijk net iets anders, maar over het algemeen volgen we allemaal dezelfde richtlijnen.

  1. De kleinste dingen kunnen ons boos maken. Het lijkt gericht te zijn op de mensen die dan aanwezig zijn, maar in werkelijkheid zijn we boos op onszelf omdat we weer bewezen hebben een mislukkeling te zijn. Mensen die mij voor een langere periode hebben meegemaakt weten dat ik zulk soort momenten heb. Ik zeg het nooit hardop in zo’n situatie, dat ik een mislukkeling ben, maar in mijn hoofd schreeuw ik het naar mezelf. De aanleiding is meestal iets waar anderen zich absoluut geen zorgen over maken of zo van zich afschuiven, maar ik kan dat niet. Gaat het fout? Mijn schuld. Dan word ik boos op mezelf, sla ik deuren hard achter me dicht en omdat ik zo reageer, word ik nóg bozer.

  2. Hetzelfde geldt voor kritiek van anderen. We hebben zelf al meer dan genoeg aan te merken op onszelf, dus als iemand anders iets zegt komt dat extra hard aan. Onze reactie zal daarom dan ook heftiger zijn van emotie dan voor andere mensen. Misschien heb je wel eens een situatie gehad waarin je dacht dat diegene overdreven reageerde op een klein puntje van kritiek. De overmatige reacties kunnen variëren van huilen tot ruzie maken, maar achter al die emoties schuilt dezelfde onzekerheid. Ik ga tegenwoordig veel beter met kritiek om (in ieder geval in het bijzijn van mensen), maar die onzekerheid is er nog steeds waardoor ik me meestal terug trek van de rest van de wereld.

  3. We ondernemen actie om zo min mogelijk met onze angsten geconfronteerd te worden. We trekken ons terug van sociale contacten, gaan steeds minder nieuwe dingen ondernemen en creëren een veilige comfort-zone.  Het vermijden van mijn angsten: ik ben er ondertussen een pro in. Ik ben niet altijd zo teruggetrokken geweest als ik nu ben. Ik ging de deur uit, deed leuke dingen met vriendinnen, ging helemaal alleen op reis naar Barcelona. De persoon die ik nu ben is niet wie ik werkelijk ben, maar de afgelopen paar jaar heb ik me langzaam maar zeker steeds meer teruggetrokken zodat ik nu veel minder durf te doen.

  4. Als we over onszelf praten zijn we nooit positief. Onze focus ligt op alles dat negatief is aan onszelf en zo praten we ook. Een compliment aanvaarden kunnen we niet: we zullen je meteen wijzen op wat we fout hebben gedaan of wat beter kan. Als iemand mij een compliment geeft over de foto’s die ik gemaakt heb lach ik wel naar ze, maar ik zal geen dankjewel zeggen. Nee, ik zal ze vertellen over hoe de belichting niet goed is, de compositie toch niet zo geworden is zoals ik had gehoopt of dat ik er gewoon niet blij mee ben. Dat zij het een mooie foto vinden komt niet bij me op, want ik zie alleen maar dat wat ik naar mijn mening niet goed heb gedaan.

  5. We veroordelen onszelf voortdurend. Plannen voor de toekomst vallen al uiteen voordat we eraan beginnen omdat we er meteen van uitgaan dat het zal mislukken. Om die reden beginnen we nooit aan iets nieuws. Of, zoals in mijn geval, begin je wel aan dingen maar maak je ze nooit af omdat je na een dag al afhaakt. En ja, aan sommige dingen begin ik helemaal niet. Het feit dat ik nu aan het schrijven ben in plaats van weer in de vermijdingsstand terug te vallen is al heel wat. Ik vraag me ondertussen wel af hoe lang ik het vol zal houden, maar die stem probeer ik zo veel mogelijk te negeren. Die stem probeert me ook al over te halen om te stoppen met mijn ABC Portraits fotografie project en niet eens te beginnen aan werken in mijn studio, want het zal me allemaal toch weer niet lukken. Ik haat die stem en zou willen dat het zo gemakkelijk was als een mute-knop in te drukken op de afstandsbediening.

  6. Op de dagen dat we onszelf wel zover krijgen om de deur uit te gaan hebben we een masker op. Dat hebben we geperfectioneerd zodat niemand ziet dat er iets aan de hand is. Het kan ook gebeuren dat ons masker zorgt voor over-compensatie, waardoor we mensen meteen afstoten. Mijn masker is zodanig dat je het absoluut niet bij me ziet als het even niet goed met me gaat. Thuis loop ik rond in te grote kleding en soms zelfs met ongekamd haar, maar als ik de deur uit ga – ook al is het alleen voor een korte wandeling met Sunny – ik zorg ervoor dat ik er niet depressief uit zie. Ik doe mijn haar, breng meestal make-up aan omdat het dingen verbergt en coördineer mijn kleren. Dan zijn er nog de dagen dat ik me zo onzeker voel dat ik teveel make-up gebruik en jij, als vreemdeling, dat kan zien. Op die dagen zijn de donkere kringen onder mijn ogen nog donkerder, de sproeten op mijn jukbeenderen lijken net vieze vlekken en de hoeveelheid foundation maakt niet uit: ik blijf het zien.

Mocht je dus ooit iemand in je leven hebben die dit soort gedragingen vertoont – vraag hoe je kan helpen. Wij durven het zelf niet vanwege de angst om afgewezen te worden en als jij alleen al interesse toont in hoe we in elkaar steken – dat is al heel wat. Herken je iemand (of jezelf) hierin en weet je niet hoe je ermee om moet gaan? Laat een berichtje achter met je vraag of stuur het naar info@kfab.nl en hopelijk kan ik je helpen met de volgende stap.

Geschreven met hulp van het zelfhulpboek Negatief Zelfbeeld door Manja de Neef.

Laat een reactie achter